Hövzə Xəbər Agentliyinin verdiyi məlumata görə, Höccətül-İslam vəl-müslimin Əhməd Abidi həzrət Məsumənin (s.ə) vəfatı münasibətilə onun yüksək məqamını və bu böyük xanımın Qum şəhərinin elmi və mənəvi yüksəlişindəki təsirli rolunu izah edib. Höccətül-İslam vəl-müslimin Əhməd Abidinin çıxışını siz hörmətli oxuculara təqdim edirik:
بسمالله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی سیدنا و نبینا حبیب اله العالمین، ابیالقاسم محمد صلیاللهعلیهوعلیآله و علی اهلبیت المعصومین، سیما بقیةالله فی الارضین، ارواح لتراب مقدمه الفداء.
السلام علیک یا بن رسولالله، السلام علیک یا بن امیرالمؤمنین، السلام علیک یا بن الحسن و الحسین، السلام علیک یا بنت موسی بن جعفر و رحمةالله و برکاته.
Bağışlayan və mehriban Allahın adı ilə
Həmd aləmlərin Rəbbi olan Allaha məxsusdur. Aləmlərin Rəbbi olan Allahın ən sevimli bəndəsi peyğəmbərimiz həzrət Məhəmməd (s) və onun pak Əhli-beytinin (ə), xüsusilə də yer üzündə Allahın sonuncu höccəti olan İmam Zamanın (ə.f) üzərinə Allahın salam və rəhməti olsun.
Ey Allah Rəsulunun övladı, sənə salam olsun! Ey Əmirəl-mömininin övladı, sənə salam olsun! Ey Həsən və Hüseynin övladı, sənə salam olsun! Ey Musa ibn Cəfərin övladı, sənə salam olsun! Allahın rəhməti və bərəkəti üzərinə olsun!
Həzrət Məsumənin (s.ə) əsl adı
Həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) əsl adı «سِتی» “Sitti” olub. Onun yaşadığı dövrdə də həzrət Məsuməni həmişə “Sitti” adı ilə tanıyırdılar. “Sittiyə” mədrəsəsinin adı da məhz onunla əlaqəlidir və onun adına nisbət verilib. “Sittiyə” adı qədim tarixi kitablarda dəfələrlə qeyd olunub. Həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) mübarək adı çəkilərkən onun adı “Siti, Musa ibn Cəfərin qızı (hər ikisinə Allahın salamı olsun)” şəklində qeyd edilir. Həzrət Fatimeyi-Məsumə (s.ə) ölkənin, xüsusilə də Qum şəhərinin ən parlaq simasıdır. Qumun bütün əzəmət və dəyəri, istər mədəniyyət, istər abadlıq, istərsə də digər bütün baxımlardan həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) bərəkəti sayəsindədir. Həzrət Fatimeyi-Məsumə (s.ə) Qum şəhərindən bütün İrana şiə və Əhli-beyt (ə) mədəniyyətini yaydı. Əslində, hamımız hansı formada olursa-olsun, həzrət Fatimeyi-Məsuməyə (s.ə) borcluyuq. Qum əhalisi də həzrət Fatimeyi-Məsuməyə (s.ə) münasibətdə bu xüsusiyyətə malik idi. Hazırda bizim oturduğumuz bu yer qədimdə “Babulan bağı” adlanırdı. Həzrət Fatimeyi-Məsumə (s.ə) vəfat etdikdən sonra onun cənazəsini bura, Babulan bağına gətirdilər və elə həmin vaxtdan bu yer müxtəlif insanların dəfn edildiyi məkan olub. Lakin Qum əhalisinin həzrət Fatimeyi-Məsuməyə (s.ə) ehtiramı o qədər böyük idi ki, heç vaxt onun ətrafında heç bir kişini dəfn etmirdilər. Yalnız qadınlar və seyyid olan qadınlar burada Babulan bağında, yəni həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) ətrafında dəfn edilirdilər. Təxminən dörd əsr əvvəl bəzi alimlərin, mərcəi-təqlidlərin, şahların, vəzirlərin və vəkillərin hərəmdə dəfn edilməsinə başlanıldı. Lakin həmin şəxslərin dəfn edilməsinə başlanıldıqdan sonra belə, heç kəsi həzrət Fatimeyi-Məsuməyə (s.ə) yaxın, yəni naməhrəm kişini onun yaxınlığında dəfn etmirdilər. Halbuki fiqh baxımından qadın və kişinin bir-birinin yanında dəfn edilməsində heç bir problem yoxdur. Bununla belə, Qum əhalisinin həzrət Fatimeyi-Məsuməyə (s.ə) ehtiramı o qədər böyük əhəmiyyət daşıyırdı ki, həzrət Fatimeyi-Məsumənin mübarək günbəzi altında və onun mübarək qəbrinin yaxınlığında heç bir kişini dəfn etmirdilər. Əgər bir qadını dəfn etmək istəyirdilərsə, həmin qadın seyyid olmalı və möhtərəm bir şəxsiyyət hesab edilməli idi. Bütün bunlar Qum əhalisinin qadınlara, xüsusilə də Allah Rəsulunun övladları olan qadınlara nə qədər ehtiram, kəramət və dəyər verdiyini göstərirdi. Allah Rəsulu müharibələrdən birində müşrik bir qadının müsəlmanlar tərəfindən öldürüldüyünü gördü. Müsəlmanlar bir qadını öldürmüşdülər.
Allah Rəsulu (s) bu rəvayətə əsasən buyurdu:
«قاتلکم الله، إنها لا تقاتل»
“Allah sizi öldürsün! Nə üçün bu qadını öldürdünüz? Qadın öldürülməz.” Yəni bu rəvayətə əsasən, Peyğəmbər (s) müharibədə bir qadını öldürdüklərinə görə müsəlmanlara lənət etdi. Bu, Allah Rəsulunun mədəniyyətinin və bizim dinimizin qadına nə qədər ehtiram göstərdiyini nümayiş etdirir.
Belə ki, Peyğəmbər (s) bir rəvayətə əsasən buyurub:
«ما أکرم النساء إلا کریم و لا أهانَهُن إلا لئیم»
“Qadınlara yalnız kəramətli insan hörmət edir və onları yalnız alçaq insan təhqir edir.” Yəni qadınlara hörmət edən hər bir insanın özü də dəyərli və nəcib şəxsiyyət olduğunu göstərir. Qadına hörmətsizlik edən hər kəs isə “ləim”, yəni alçaq və xəbis insandır. Peyğəmbər (s) burada müsəlman və ya qeyri-müsəlman qadın deməyib, ümumilikdə qadını nəzərdə tutub. Yəni qadın hörmətə layiqdir və bu bizim dinimizin mədəniyyətidir. Bizim həzrət Məsuməyə (s.ə) göstərdiyimiz bu ehtiram da məhz həmin mədəniyyətin bir nümunəsidir. Mərcəi-təqlidlərimizin hamısı həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) qəbrinin kənarında ehtiramla baş əyirlər. Bu bizim dinimizin əsl həqiqəti və ruhudur.
İndi bunu sionist işğalçıları ilə müqayisə edin. Bu zalım, lənətlənmiş və alçaq sionistlər son bir il ərzində 11 mindən çox müsəlman qadını qətlə yetiriblər. Peyğəmbər (s) kafir bir qadını öldürən müsəlmana lənət edir. Bu yəhudilər və sionistlər isə heç biri müharibəyə qatılmayan, öz evlərində olan 11 min günahsız qadını qətlə yetiriblər. Buna görə də bu sionist və işğalçılara 11 min dəfə minlərlə lənət oxumaq lazımdır.
Həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) xüsusiyyətləri
Həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) çoxsaylı xüsusiyyətləri var. Lakin mən yalnız bir məqamı diqqətinizə çatdıracağam. Həzrət Məsumə (s.ə) hicri II əsrin ikinci yarısında, yəni İslam ölkəsinin mədəni vəziyyətinin aşağıda qeyd edəcəyim şəkildə olduğu bir dövrdə yaşayıb. Buna nəzər salın və görün, həzrət Fatimeyi-Məsumə (s.ə) İslam dünyasına nə qədər böyük xidmətlər göstərib. Harun ər-Rəşidin və Məmunun hakimiyyəti dövrü elə bir zaman idi ki, hətta müsəlmanlar arasında şərabın haram, yoxsa halal olması ilə bağlı tərəddüdlər var idi. Yəni İslam mədəniyyətinə qarşı o qədər geniş təbliğat aparılmışdı ki, Məhdi Abbasi adlı bir şəxs özü də həmin dövrdə vəzir, vəkil və bu kimi vəzifələrdə olan biri kimi çıxıb deyirdi ki, şərabın haram olması ilə bağlı heç bir dəlilimiz yoxdur və İslam cəmiyyətində şərabın yayılmasını təşviq edirdi. Əllamə Məclisi (Allahın rəhməti onun üzərinə olsun) “Biharül-ənvar” kitabında bir neçə hədis nəql edib və İmam Musa ibn Cəfərin (ə) şərabın haramlığını necə izah etdiyini göstərib. Həmin insanlar bunu eşidəndə həqiqətən deyirdilər: “Biz indiyədək şərabın haram olduğunu eşitməmişdik.” Bu vəziyyətin nə qədər acınacaqlı olduğunu göstərir. Musiqi, mənəviyyat və əxlaq pozğunluq, namaz qılmamaq, həyadan və iffətdən uzaqlaşmaq və daha nələr-nələr bütün bunlar cəmiyyətdə həddindən artıq geniş yayılmışdı. Harun ər-Rəşid və Məmunun gördüyü işlərdən biri də cəmiyyətdə azğın dinləri geniş şəkildə təbliğ etmək idi. Məsələn, Xürrəmdinlər və ya məzdəkilər adlandırdığımız, indi isə Babək Xürrəmdin adı ilə tanınan şəxslər təəssüf ki, artıq neçə illərdir ölkənin şimalında onların şərəfinə mərasimlər də keçirilir. Məhz həmin dövrdə formalaşıblar və o zaman Xürrəmdinlər təbliğ edilirdi. Həmçinin sabii dininin ardıcılları və bu kimi digər qruplar da vardı. Həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) yaşadığı dövrdə əxlaq, mədəniyyət və elmi vəziyyət son dərəcə ağır şəkildə tənəzzülə uğramışdır. O zaman çoxlu alimlər var idi. Lakin həmin dövrdə Misir ordusunun İsraillə altıgünlük müharibədə necə asanlıqla məğlub olmasının səbəblərindən biri də bu idi. Təbii ki, bunun çoxsaylı səbəbləri var idi. Bunların fəsad və pozğunluq içində olmalarından əlavə, Qahirədə bir qrup alimə cəmiyyət üçün heç bir faydası olmayan məsələlərlə məşğul olmaq tapşırılmışdı. Baxın məsələn, Camal Əbdül Nasirin dövründə Qahirədə və Misirdə ən mühüm məsələlərdən biri filan sözün kökünün nə olması idi. Bəzən bir şəxsin filan sözün kökünü müəyyənləşdirməsi üçün yüz, hətta min dəvə mükafat təyin edirdilər. İslam dünyasının əsas gündəmi isə yəhudi və sionistlər, İslam torpaqlarının işğalı və günahsız insanların qanının tökülməsi olduğu halda, onlar filan sözün kökünün nə olduğunu araşdırmaqla məşğul idilər. Harun ər-Rəşidin dövründə də məhz belə idi. Harun ər-Rəşid insanları bir yerə toplayır, onları cəmiyyətə heç bir faydası və təsiri olmayan elmi məsələlərlə məşğul edirdi. Bu da özü ayrıca geniş bir mövzudur.
Bəs Həzrət Fatimeyi-Məsumə (s.ə) belə bir şəraitdə nə etdi? Yəqin ki, bunu hamınız eşitmisiniz. Bir dəfə Mədinəyə bir karvan gəldi ki, yeddinci İmamın (ə) hüzuruna gedib ondan bir məsələ, fiqhi məsələ barədə soruşsun. O zaman da telefon, kütləvi rabitə vasitələri və bu kimi digər imkanlar yox idi. Onlar bundan xəbərsiz idilər. Mədinəyə gəlib gördülər ki, İmam Musa ibn Cəfər (ə) səfərə çıxıb və İmam Mədinədə deyil. Onlar çox məyus oldular ki, uzaq yoldan bura gəlib məsələ soruşmaq üçün gəlmişik, amma İmam Musa ibn Cəfər (ə) burada yoxdur. İmam Musa ibn Cəfərin (ə) evinə gəldilər. Təxminən yeddi yaşında bir qız gəldi. Bu, elə həzrət Fatimeyi-Məsumə (s.ə) idi. O buyurdu: “Nə işiniz var?” Dedilər: “Atanızdan soruşmaq istədiyimiz bir məsələ var.” Həzrət Məsumə buyurdu: “Sualınızı yazılı şəkildə mənə verin.” O, onların qarşısında sualların cavablarını yazdı. Onlar cavabları aldıqda buna inana bilmirdilər. Görürdülər ki, yeddi yaşlı bir qız fiqhi suallara cavab verib. Cavabları aldılar, lakin onların doğru olduğuna inana bilmirdilər. Mədinədən geri qayıdaraq evlərinə doğru yola düşdülər. Səhrada gedərkən gördülər ki, bir karvan onlara doğru gəlir. Təsadüfən İmam Musa ibn Cəfər (ə) də həmin karvanda idi. Onlar çox sevindilər. Dedilər: “Ey Allah Rəsulunun övladı! Sizin hüzurunuzda soruşmaq istədiyimiz məsələlər var idi. Evinizə getdik, lakin orada olmadınız. Bir qız gəldi və bəzi cavablar yazdı.” İmam (ə) rəvayətə əsasən buyurdu: “Görüm.” Həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) yazdığı məktubu İmama təqdim etdilər. İmam Musa ibn Cəfər (ə) buyurdu: “Atası ona fəda olsun!” İmam bununla həm Həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) elmi dəyərini və məqamını müəyyənləşdirdi, həm bu cavabların düzgünlüyünü təsdiqlədi, həm də sual verənlərə mənəvi rahatlıq və əminlik verdi. Yəni ilk xüsusiyyət bundan ibarətdir ki, Həzrət Fatimeyi-Məsumə (s.ə) elə erkən yaşlarından elmə sahib idi. Bəlkə də bu adi elm deyildi. İstər lədünni elm olsun, istərsə də başqa şəkildə izah edilsin, hər halda, yeddinci və səkkizinci imamların (hər ikisinə Allahın salamı olsun) hüzurunu dərk edən hər bir şəxs belə yüksək elmi və mərifət məqamına çatıb. Həzrət Məsumənin (s.ə) elmi məqamı məhz budur. Lakin daha mühüm məsələ budur ki, həzrət Məsumə (s.ə) iffətin və həyanın təbliği, insanların fahişəlikdən və günahlardan uzaq durması istiqamətində çox böyük işlər görüb. İmam Musa ibn Cəfərin (ə) xüsusiyyətlərindən biri də onun “sirrləri”dir. Bu məsələ tarixdə adətən çox geniş şəkildə nəql olunub. Bilmirəm, Musa ibn Cəfərin (ə) “sirrləri” barədə eşitmisiniz, ya yox. Bir dəfə İslam İnqilabının Ali Məqamlı Rəhbəri də çıxışlarından birində İmam Musa ibn Cəfərin (ə) “sirrlərinə” işarə edib. İmam Musa ibn Cəfər (ə) bu “sirrləri” haradan əldə edirdi? Pul kisələrini və bu pulları necə xərcləyirdilər? İmam Musa ibn Cəfərin (ə) bu pulları haradan əldə etməsi özü ayrıca geniş bir mövzudur. Lakin bu pullar, əsasən, əxlaq və mənəviyyatın təbliği istiqamətində xərclənirdi. Həzrət Məsumənin (s.ə) xüsusiyyətlərindən biri də budur. Baxın, həyat həmişə çətinliklərlə müşayiət olunur. Hər bir insanın öz həyatında müəyyən problemləri var. İstər müharibə problemi olsun, istər təhlükəsizlik problemi, istərsə də ailə, övlad və bu kimi məsələlərlə bağlı problemlər. Qərblilər deyirlər ki, bu problemlərlə mübarizənin yolu musiqi, fahişəlik və günahlar, bayağı şəkillər və bu kimi vasitələrdən keçir. Onlar bununla insanı həyatda mövcud olan bu problemlərdən xəbərsiz və qafil etmək istəyirlər. Onların hər yerdə, məsələn, küçələrdə tətbiq etdikləri “həll yolu” budur: Müxtəlif lövhələr yerləşdirir və insanların qarşısına bayağı şəkillər çıxarırlar ki, insanlar bunlara baxsın və həyatın çətinliklərini unutsunlar.
Lakin bizim dinimiz və mədəniyyətimiz, həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) təbliğ etdiyi yanaşmaya əsasən, göstərir ki, həyatın problemlərini zahidlik, mənəviyyat, əxlaq, Allahla ünsiyyət, ibadət, bəndəlik və təvəssül vasitəsilə həll etmək mümkündür. Qərblilərin problemlərin həlli yolu kimi təqdim etdikləri həmin vasitələr əslində müvəqqəti həll yollarıdır və insanın çətinlikdən qaçmasına xidmət edir. Çətinliyin özünü həll etmir. Lakin Musa ibn Cəfər (ə) məktəbində yanaşma bundan ibarət idi ki, namaz, ibadət, təvəssül, əxlaq məsələlər, moizə və nəsihət bütün bunlar həyatdakı problemlərin əsas həll yollarıdır. Digər məsələlər isə həmişə bunların kənarında və ikinci dərəcəli mövqedə dayanır.
Həzrət Fatimeyi-Məsumə (s.ə) haqqında qeyd edəcəyim sonuncu xüsusiyyət də budur ki, həzrət Məsumə (s.ə) mühəddis, yəni hədis rəvayət edən şəxsiyyət idi. Əvvəla, burada çox maraqlı bir məqam var. Həzrət Məsumə (s.ə) adətən kişilərdən hədis nəql etmirdi. Onun Peyğəmbərə (s) çatan sənədlə rəvayət etdiyi hədislərin bütün raviləri qadınlardan ibarət idi. Bu, göstərir ki, o, qadınlar məktəbində yetişmiş və qadınlarla mədəni-maarif işi aparmışdı. Maraqlıdır ki, həzrət Fatimeyi-Məsumənin (s.ə) nəql etdiyi bütün hədislərin mövzusu Əmirəl-möminin İmam Əlinin (ə) vilayəti və Əhli-beytin (ə) təqdim etdiyi xalis İslamla bağlı olub. Hər halda, həzrət Fatimeyi-Məsumə (s.ə) öz dövrünün ən üstün qadını idi. Allah Rəsulu (s) bir rəvayətə əsasən buyurub: «خَیرُکُم خَیرُکُم لأَهلِهِ و َأَنَا خَیرُکُم» Sizin ən yaxşılarınız ailəsinə qarşı ən yaxşı davrananlarınızdır və mən sizin aranızda ən yaxşı olanınızam. Yəni kişilər arasında ən yaxşı kişi öz həyat yoldaşına və qızına ən çox hörmət edən şəxsdir. Bilin ki, sizin aranızda mən hamınızdan daha yaxşıyam. Peyğəmbər (s) ən üstün şəxsiyyət olduğu üçün həyat yoldaşlarına hamıdan daha çox ehtiram və hörmət göstərirdi. Aişə deyir ki, Peyğəmbər (s) evdən çıxarkən heç vaxt həzrət Xədicə (s.ə) haqqında xoş söz söyləmədən getməzdi. Həmçinin evə daxil olduqda da mütləq həzrət Xədicə (s.ə) haqqında onu tərifləyən bir söz deyərdi. Bu hal o qədər təkrarlanırdı ki, Aişə dəfələrlə bundan narazılığını bildirir və Peyğəmbərin (s) nə üçün həzrət Xədicə (s.ə) haqqında bu qədər danışdığını soruşurdu. Lakin hər halda, həzrət Xədicə (s.ə) elə bir şəxsiyyət idi ki, Cəbrail (ə) ilk dəfə Allah Rəsulunun (s) yanına nazil olduqda Peyğəmbərə (s) buyurdu: “Allahın salamını həzrət Xədicəyə (s.ə) çatdırıram.” Peyğəmbər (s) buyurur: “Mən sizin hamınızdan daha yaxşıyam. Çünki həyat yoldaşlarıma hamınızdan daha çox hörmət edirəm.” Siz də həyat yoldaşınıza, ailənizə və qadınlarınıza nə qədər çox hörmət etsəniz bu həzrət Məsumənin (s.ə) təbliğ etdiyi mədəniyyətə bir o qədər uyğun olar. Bunlar insanın xeyirxah, kamil və dəyərli olmasının göstəriciləridir.
Rəyiniz