Hövzə Xəbər Agentliyi 24 aprel 2026-cı il tarixində Haaretz qəzetində yayımlanan müsahibə sionizmin rolu ilə bağlı beynəlxalq müzakirələri yenidən alovlandırıb və onun bütün tarixi-siyasi yolunu ciddi tənqid obyektinə çevirib.
Bu müsahibənin əsas siması Holokost araşdırmaları sahəsində ən nüfuzlu tədqiqatçılardan biri hesab edilən Omer Bartov olub. O, yeni kitabında son dərəcə tənqidi yanaşma ortaya qoyaraq sionist layihənin inkişafını struktur zorakılığı və sistemli kənarlaşdırma ilə bağlı bir proses kimi qiymətləndirib.
Omer Bartov müsahibəsində açıq şəkildə vurğulayıb ki, sionizm tarixi və siyasi reallıqda fələstin xalqına qarşı açıq soyqırımı xarakteri daşıyan proseslər formalaşdırıb. Bu qəti mövqe beynəlxalq akademik və siyasi dairələrdə dərhal geniş və sərt müzakirələrə səbəb olub.
Bu müsahibə onun yeni kitabının nəşri ilə eyni vaxta təsadüf edib. Həmin əsərdə israilli tarixçi sionist layihənin əsaslarını köklü şəkildə tənqid edir və onu struktur zorakılığı, sistemli təcrid və zorakı siyasi mexanizmlərlə müşayiət olunan bir yol kimi təsvir edir.
Omer Bartovun fikrincə, məsələ nə müvəqqəti, nə də təsadüfi xarakter daşıyır. Əksinə, bu proses onilliklər boyu onu istiqamətləndirən ideoloji və siyasi çərçivədən qaynaqlanır.
Sosial mediada yayılan başlıq sərt və təsirli ifadə tərzi ilə onun baxışlarının daha geniş yayılmasına şərait yaradıb və bu cəsarətli ifşanın miqyasını daha aydın şəkildə ortaya qoyub.
Ümumilikdə Omer Bartovun təhlili sionizmi siyasi layihə kimi fundamental şəkildə tənqid edir. O vurğulayır ki, bu layihə nəticə etibarilə etnik üstünlükçülük, şovinizm, təcridçilik və repressiv yanaşmalar üzərində qurulan avtoritar rejimin formalaşmasına gətirib çıxarıb.
Reaksiyalar dərhal və kəskin şəkildə ikiyə bölünüb. Bir tərəfdə onun sözlərini zəruri və gecikmiş ifşa hesab edənlər dayanır. Onların fikrincə, bu açıqlamalar hakimiyyət, repressiya və zorla qəbul etdirilən rəsmi narrativlərin mahiyyətini üzə çıxarır və İsrail siyasətinin real simasını göstərir.
Digər tərəfdə isə ayrı-seçkilik, işğal və fələstinlilərin fundamental hüquqlarının pozulması ilə dolu ideoloji çərçivəni müdafiə etməyə çalışan sərt tərəfdarlar yer alır.
Bu qarşıdurma artıq İsrailin işğal siyasətlərinə qarşı qlobal qəzəb və etirazların artdığı bir mühitdə baş verir. Belə bir şəraitdə işğalçılıqla bağlı anlayışlar əvvəlki kimi mübahisəsiz qəbul edilmir və açıq, sərt tənqidin mərkəzinə çevrilir.
Bütün mübahisələrdən kənarda Bartovun müsahibəsi bir daha mühüm bir həqiqəti ön plana çıxarır: Sionist ideologiya ilə hakimiyyətin qurulması və möhkəmləndirilməsi mexanizmləri arasında birbaşa əlaqə mövcuddur.
O göstərir ki, üstünlükçü və təcridedici siyasi baxışlardan doğan qərarlar nəticədə zorakılığın, sistemli ayrı-seçkiliyin, dərin bərabərsizliyin və fələstinlilərin fundamental hüquqlarının davamlı şəkildə əlindən alınmasının institutlaşmasına səbəb olub. Bunlar inkar və ya bəraət qazandırılması mümkün olmayan real və davamlı nəticələrdir.
Rəyiniz