Hövzə Xəbər Agentliyinin verdiyi məlumata görə, İmam Hüseynin (ə) ailəsinin şəhadətindən sonra ilk Ərbəinin günündə Kərbəlada olub-olmaması Aşura tarixi ilə bağlı tədqiqatçılar arasında müzakirə mövzularından biridir. Bəzi alimlər bunu qəbul etsələr də, digərləri tarixi və zaman baxımından müəyyən mülahizələrə əsaslanaraq bu məsələyə şübhə ilə yanaşırlar.
Sual
İmam Hüseynin (ə) şəhadətinin ilk Ərbəinində Həzrətin ailəsi Kərbəlada olmuşdumu? Tarixi dəqiqlik baxımından əsirlər karvanının hicri 61-ci ilin Ərbəinində Kərbəla torpağına çataraq şəhidlərin məzarlarını ziyarət etməsi mümkün idimi?
Cavab
Kərbəla əsirlərinin ilk Ərbəində geri qayıtması
Kərbəla əsirlərinin İmam Hüseynin (ə) şəhadətindən sonra ilk Ərbəin günündə Kərbəlaya gələrək İmam Hüseynin (ə) məzarı başında olmaları son əsrlərdə bəzi şiə tədqiqatçıları tərəfindən şübhə altına alınmışdır. Bunun əksinə olaraq, bir sıra digər alimlər bu şübhələri rədd etməyə və ilk Ərbəində bu hadisənin baş verdiyini sübut etməyə çalışmışlar.
Lakin bir çox qədim və mötəbər mənbələrdə qeyd olunur ki, həmin gün İmam Hüseynin (ə) mübarək başı bədəni ilə birləşdirilmişdir. Bəzi alimlər, o cümlədən Şeyx Bəhai hesab edirlər ki, səfər ayının iyirminci günü – yəni Ərbəin günü – İmam Hüseynin (ə) Əhli-beyti, yəni əsirlər karvanı Şamdan Kərbəlaya çatmışdır.
Seyid ibn Tavus ömrünün sonlarında bu mövzu ilə bağlı əvvəlki mövqeyini tənqid etmişdir. Əllamə Məclisi, Mirzə Hüseyn Nuri, Şeyx Abbas Qummi, Əbülhəsən Şərani, Seyid Cəfər Şəhidi və şəhid Mütəhhəri isə bu hadisənin baş verdiyini qəbul etməyən alimlərdəndir.
Şeyx Tusi və Şeyx Müfid öz əsərlərində açıq şəkildə bildirirlər ki, İmam Hüseynin (ə) Əhli-beyti Şamdan birbaşa Mədinəyə qayıtmışdır. Bu hadisəni qəbul etməyən alimlər hesab edirlər ki, İbn Ziyadın əsirləri bir müddət Kufədə saxlaması, daha sonra Şama aparılması, orada təxminən bir ay qalmaları və geri dönüş üçün lazım olan vaxt nəzərə alındıqda, Əhli-beytin (ə) ilk Ərbəin günündə Kərbəlaya və ya Mədinəyə çatması inandırıcı görünmür.
Seyid Məhəmmədəli Qazi Təbatəbai isə «həzrət İmam Hüseynin (ə) ilk Ərbəini haqqında araşdırma» adlı kitabında Şamdan Kərbəlaya ilk Ərbəində qayıdışın mümkün olduğunu sübut etməyə çalışmışdır.
Bəzi tədqiqatçılar da bildirirlər ki, mövcud dəlil və tarixi şahidlər əsasında Əhli-beytin (ə) Ərbəin günü Kərbəlaya daxil olmasını qəbul etmək mümkündür. Onların fikrincə, Əhli-beyt karvanı həmin gün Cabir ibn Abdullah Ənsari və onun yoldaşları ilə Kərbəlada görüşmüş, birlikdə İmam Hüseynin (ə) matəmini saxlamışdır.
Ayətullah Məkarim Şirazi isə məsafənin uzaqlığı ilə bağlı irada cavab olaraq bildirir ki, əgər yüz min nəfərlik ordunun on gün ərzində Kufəyə çatması mümkün olmuşdursa, kiçik bir karvanın on iki gün ərzində Kərbəlaya çatması da qeyri-mümkün hesab edilə bilməz.
Səs faylını yükləmək üçün buraya klikləyin.
Rəyiniz