Hövzə Xəbər Agentliyinin tərcümə qrupunun verdiyi məlumata görə, sionist rejimin və Qərb-ərəb cəbhəsinin Livandakı Hizbullah hərəkatına və onun fəaliyyət göstərdiyi mühitə qarşı hərbi hücumları ilə paralel olaraq, Hizbullah və onu dəstəkləyənlərə qarşı siyasi, media və psixoloji hücumlar da getdikcə güclənir.
Bu çərçivədə “Əl-Əhd” saytının müəllifi Səlva Fazil bir sıra ekspertlər, media nümayəndələri və universitet müəllimləri ilə “Müqavimət mühitinə qarşı media müharibəsi: pərdəarxası məqsədlər və mübarizə üsulları” mövzusunda müsahibə aparıb.
Müzakirələrdə bu suallar araşdırılıb: Müqavimətə və onu dəstəkləyən ictimai mühitə qarşı media, siyasi, psixoloji və maliyyə hücumlarının pərdəarxasında hansı məqsədlər dayanır? Bu kampaniyalarla necə mübarizə aparmaq olar? “Əl-Əhd”in tədqiqatçılar, akademiklər və media mütəxəssisləri ilə apardığı söhbətlərin nəticəsi göstərir ki, bu qarşıdurma artıq təkcə hərbi müstəvidə deyil, həm də maarifləndirmə, ictimai rəy və media sahəsində gedən genişmiqyaslı mübarizəyə çevrilib.
Sosial elmlər üzrə tədqiqatçı doktor Təlal Ətrisi hesab edir ki, müqavimət mühitinə qarşı aparılan media, siyasi, psixoloji, maliyyə və həmçinin mənəvi hücumların əsas hədəfi elə müqavimətin özüdür. Onun sözlərinə görə, bu mühiti dəstəkləyən insanlara ağır təzyiqlər və yüksək bədəl yükləməklə onların müqaviməti öz əzablarının səbəbi kimi görməsinə və nəticədə ondan uzaqlaşmasına nail olmaq istəyirlər.
O, “Əl-Əhd” saytına bildirib: Bu siyasət beynəlxalq və regional güclər, eləcə də müqavimətə ictimai dəstəyin zəiflədilməsi yolu ilə ölkədaxili qüvvələr balansını dəyişmək istəyən yerli dairələr tərəfindən dəstəklənir. Onlar müqavimətin siyasi, ictimai və institusional mövqeyini zəiflədərək onu təxminən 50 il əvvəlki zəif vəziyyətinə qaytarmağa çalışırlar. Bu isə Livandakı daxili siyasi tənzimləmələrin onların maraqlarına uyğun şəkildə yenidən qurulmasına şərait yarada bilər.
Doktor Ətrisi vurğulayıb ki, müqavimətlə onu dəstəkləyən ictimai mühit arasında ayrılmaz bağlılıq mövcuddur. Onun sözlərinə görə, müqavimət həmin mühitin yetirməsidir və onun döyüşçüləri də həmin cəmiyyətin övladları və ailələrinin üzvləridir. Buna görə də göstərilən bütün təzyiqlərə baxmayaraq, bu iki tərəfi bir-birindən ayırmaq asan deyil.
Mübarizə vasitələrinə toxunan tədqiqatçı bildirib ki, ilk növbədə işğalın legitimləşdirilməsi və müqavimətin, eləcə də onun silahlarının qanuniliyinin şübhə altına alınmasına yönəlmiş layihələrə qarşı çıxmaq lazımdır. O, həmçinin maliyyə mühasirəsinin aradan qaldırılması, yenidənqurma prosesinə maneələrin qarşısının alınması, məcburi köçkünlük və dağıntıların təsirinin azaldılması yolu ilə müqavimət mühitinə birbaşa dəstəyin gücləndirilməsinin vacibliyini qeyd edib.
Doktor Ətrisinin fikrincə, media sahəsində isə ictimai etimadı möhkəmləndirən, qarayaxma kampaniyalarına qarşı çıxan, düşmən təbliğatını ifşa edən və ümid hissini qoruyan siyasi və mədəni diskurs formalaşdırılmalıdır. Bu yanaşma cəmiyyətin möhkəmlənməsinə və çoxşaxəli hücumlara qarşı müqavimət imkanlarının artırılmasına xidmət edəcək.
Müqavimətin peşəkar və ixtisaslaşmış mediaya ehtiyacı var
Jurnalist və yazıçı Mona Sukkariyyə hesab edir ki, müqavimətə qarşı aparılan hücumlar yalnız mövcud mərhələnin məhsulu deyil, əksinə, müqavimətin təmsil etdiyi layihənin mahiyyətindən qaynaqlanır.
O, “Əl-Əhd” saytına bildirib ki, müqavimət bir düşüncəni, bir ideologiyanı və azadlıq layihəsini təmsil edir. Bu layihə bölgə xalqlarını, xüsusilə Fələstin və Livanın Cəbəl-Amil bölgəsini itaət altına almağı hədəfləyən sionist müstəmləkəçi, məskunlaşdırma və işğalçı layihəyə qarşı dayanır. Bu iki bölgə tarixi baxımdan həmin qarşıdurmanın əsas simvolları hesab olunur.
Media eksperti əlavə edib ki, müqavimət və sionist layihə bir-birinə tamamilə zidd iki layihədir. Birincisi həqiqət, ədalət və insani dəyərlərə əsaslanır, ikincisi isə işğal, soyqırımı və cinayət siyasəti üzərində qurulub. Bu iki layihə arasındakı qarşıdurma fonunda fərdlərin və qrupların mövqeləri aydın görünür, həmçinin sədaqət, suverenlik və düşmən anlayışları müəyyənləşir.
O vurğulayıb ki, müqavimətin hədəfə alınmasının əsas səbəbi onun mahiyyətidir. Çünki bu yola sadiqlik ağır bədəl və böyük fədakarlıq tələb edir. Məhz buna görə də müstəmləkəçi güclər müqaviməti öz layihələri qarşısında maneə hesab edir və onu daimi hədəfə çevirirlər.
Mona Sukkariyyə qeyd edib ki, ölkə daxilində isə Livanın məzhəb əsaslı siyasi sistemi və onun xarici əlaqələri müqavimətə və onun sosial dayaqlarına qarşı düşmən ritorikasının güclənməsində mühüm rol oynayıb. O bildirib ki, bu yanaşmanın kökləri əvvəlki tarixi dövrlərə gedib çıxır.
Mübarizə vasitələrindən danışan jurnalist deyib ki, müqavimətin davamlılığının əsası düşüncə, inam və şüurdur. O, dəstək bazasının təhlükələrin miqyası barədə maarifləndirilməsinin, səbir və müqavimət mədəniyyətinin gücləndirilməsinin müqavimətin qorunması baxımından əsas şərtlərdən biri olduğunu vurğulayıb.
Mona Sukkariyyənin fikrincə, müqavimətin yüksək peşəkarlığa malik, müasir, cəsarətli və açıq dialoqa əsaslanan mediaya ehtiyacı var. Belə media hazır şüarların təkrarı ilə kifayətlənməməli, həqiqətləri dürüst şəkildə təqdim etməli, hüquq və məsuliyyətləri açıq şəkildə etiraf etməlidir. Onun sözlərinə görə, həqiqi ictimai şüurun formalaşdırılması müqavimətin qorunması və dayanıqlılığının gücləndirilməsi üçün, xüsusilə də tam mənada varlıq mübarizəsinin getdiyi bir şəraitdə həyati əhəmiyyət daşıyır.
Müharibə yalnız silahla aparılmır
Sosioloq doktor Übadə Kəsr hesab edir ki, müqaviməti dəstəkləyən ictimai mühitin hədəfə alınması təkcə siyasi və media təzyiqləri ilə məhdudlaşmır. Bu, həmin mühitlə müqavimət arasında uçurum yaratmaq, maddi və mənəvi baxımdan onu zəiflətmək, siyasi və ictimai mövqelərini dəyişdirmək məqsədi daşıyır.
O bildirib ki, geniş həmrəylik dalğalarına baxmayaraq, baş verən hadisələrə görə müqaviməti dəstəkləyən ictimai mühiti günahlandıran mövqelər də meydana çıxıb. Bu yanaşma damğalama və ayrı-seçkilik xarakterli ritorika ilə müşayiət olunur.
Doktor ÜbadəKəsr əlavə edib ki, sosioloji baxımdan bu hadisəni yalnız fərdi mövqelər kimi qiymətləndirmək düzgün deyil. Əksinə, bu, müəyyən bir sosial qrupun vahid siyasi kimliyə endirilməsi və sonradan münaqişənin bütün nəticələrinin kollektiv şəkildə həmin qrupa yüklənməsi prosesidir.
O qeyd edir ki, baş verənlər “ictimai damğalama” və “məkan damğalanması” kimi tanınan proseslər çərçivəsində qiymətləndirilə bilər. Belə ki, mühakimə artıq yalnız ayrı-ayrı şəxslərə deyil, bütöv məhəllə və bölgələrə də şamil edilir. Nəticədə coğrafi məkan kimliyə çevrilir, kimlik isə mənəvi və siyasi mühakimə predmetinə dönərək məhrumetmə, təcrid və ayrı-seçkiliyin müxtəlif formalarına yol açır.
Sosioloq bildirib ki, bu proses televiziya kanalları və sosial media platformalarında aparılan geniş media kampaniyası ilə müşayiət olunub. Həmin kampaniyanın əsas məqsədi dağıntılar və təcavüzə görə müqaviməti məsul göstərmək, eyni zamanda “İsrail”in işğalçılıq siyasətini və hücumlarını görməzlikdən gəlmək olub. Bu çərçivədə müqaviməti dəstəkləyən mühitə qarşı qarayaxma, təhrik və siyasi ittihamların müxtəlif formalarından istifadə edilib, hətta saxta xəbərlərin və dezinformasiyanın yayılmasına qədər gedib çıxıb.
Onun sözlərinə görə, bu vəziyyət göstərir ki, müharibə artıq yalnız silahla aparılmır. O, eyni zamanda ritorika, media, stereotiplərin formalaşdırılması və ictimai şüurun yönləndirilməsi vasitəsilə də həyata keçirilir. Məqsəd isə müqavimətin əsas dayaqlarından biri olan ictimai dəstək mühitini zəiflətməkdir.
Münaqişə ilə mübarizə yollarından danışan Kəsr hesab edir ki, tarixə, beynəlxalq hüquqa və sosial elmlərə söykənən idrak yönümlü yanaşmanın yenidən formalaşdırılmasına əsaslanan hərtərəfli strategiya hazırlanmalıdır. Bu strategiya münaqişənin mahiyyəti barədə ictimai məlumatlılığı artırmalı və həqiqətlərin təhrif olunmasına qarşı dayanmalıdır.
O, həmçinin işğalçıların cinayətlərinin elmi və hüquqi baxımdan sənədləşdirilməsinə yönəlmiş təşəbbüslərin dəstəklənməsini, həmin materialların rəqəmsal məkan və sosial şəbəkələrdə geniş yayılmasını vacib sayır. Bu, informasiya inhisarının qırılmasına və qərəzli təbliğata qarşı təsirli mübarizə aparılmasına kömək edə bilər.
Übadə Kəsr əlavə edib ki, işğalçı rejimin rəhbərlərinin hərbi cinayətlərə və insanlığa qarşı cinayətlərə görə beynəlxalq hüquq qarşısında cavab verməsinə yönəlmiş insan hüquqları təşəbbüslərinin gücləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. O, həmçinin beynəlxalq konvensiyalar və Livan Konstitusiyası ilə təsbit edilmiş müqavimət hüququnun qanuni hüquq olduğunu bir daha vurğulayan milli dialoqun başlanmasını zəruri hesab edib.
Onun fikrincə, bu proses jurnalistlər, hüquqşünaslar, universitet alimləri, tədqiqatçılar və vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarının iştirakı ilə koalisiyaların yaradılmasını, media dezinformasiyasına qarşı mübarizəni, cinayətlərin sənədləşdirilməsini, hüquqi müdafiənin təmin edilməsini və ümummilli diskursun formalaşdırılmasını əhatə etməlidir.
Übadə Kəsr sonda vurğulayıb ki, dayanıqlılıq yalnız dağıdılmış ərazilərin yenidən qurulması və ya humanitar yardım göstərilməsi ilə məhdudlaşmır. Bu, eyni zamanda ictimai həmrəyliyin qorunmasını, milli kimliyin möhkəmləndirilməsini və təcavüzün nəticələrini möhkəmləndirməyə yönəlmiş siyasi layihələrə qarşı çıxmağı da əhatə edir. Çünki həmrəy cəmiyyət hələ də onu hədəf alan və zəiflətməyə çalışan planlara qarşı ən güclü sipərdir.
Məqalədə fikirlərinə yer verilən üç tədqiqatçı belə qənaətə gəlib ki, müqavimətə qarşı mübarizə artıq yalnız hərbi qarşıdurma ilə məhdudlaşmır. Bu qarşıdurma media, siyasi, psixoloji və sosial ölçülər qazanaraq, müqavimətin ən mühüm güc mənbələrindən biri olan ictimai dəstək mühitini hədəfə alır.
Xəbərin sonu
Rəyiniz